Eisen voor hydranten: wat zeggen NEN-EN 14339 en NEN-EN 14384?

Hydranten (brandkranen) zijn onderdeel van de bluswatervoorziening waarmee de brandweer water krijgt voor de brandbestrijding. De eisen aan capaciteit en bereikbaarheid volgen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en worden uitgewerkt door de veiligheidsregio.

Op eigen terrein ligt de verantwoordelijkheid voor de terreinleiding en de aangesloten brandkranen bij de eigenaar of beheerder. Openbare hydranten worden doorgaans beheerd door het waterbedrijf of de gemeente.

• Een hydrant moet bij brand direct bruikbaar en bereikbaar zijn
• Voldoende debiet en druk is bepalend voor de bluscapaciteit
• De eigenaar of beheerder is verantwoordelijk voor hydranten op eigen terrein
• Een meetrapport laat zien dat de voorziening in orde is

NEN-EN 14339 is de Europese norm voor ondergrondse brandkranen. De norm beschrijft de eisen aan ontwerp, prestaties en beproeving van de brandkraan zelf.

Bij een ondergrondse brandkraan zit de afsluiter onder het wegdek of trottoir en wordt deze bediend met een spindel via de straatput. Juist omdat alles onder de grond ligt, vallen gebreken pas op als de brandkraan wordt gebruikt.

• Inspectie van de spindel: gangbaarheid en volledig open en dicht
• Inspectie van de straatput: bereikbaar, schoon, deksel intact en vrij van vuil of water
• Controle van doorstroming en dichtheid
• Controle van zichtbaarheid en markering

NEN-EN 14384 is de Europese norm voor bovengrondse brandkranen. Ook hier gaat het om eisen aan de brandkraan zelf: constructie, prestaties en beproeving.

Een bovengrondse brandkraan staat zichtbaar boven het maaiveld, met eigen afsluiter en aansluitingen voor de brandweer. De zichtbaarheid maakt visuele controle makkelijk, maar de binnenkant, de afsluiter en de leegloopvoorziening vragen om beproeving.

• Controle van afsluiter en bediening
• Controle van koppelingen, deksels en rubbers
• Controle van de leegloopvoorziening
• Controle op schade, corrosie en bereikbaarheid

Hydranten op een bedrijfsterrein of complex zijn aangesloten op een terreinleiding. Die leiding moet voldoende water kunnen leveren, ook als meerdere brandkranen tegelijk worden gebruikt.

Daarom wordt niet alleen de losse brandkraan gecontroleerd, maar ook de capaciteit van de leiding: debiet en druk, vervuiling in de leiding en de staat van afsluiters.

• Capaciteitsmeting: debiet en druk per brandkraan
• Debiet- en drukproef van de terreinleiding
• Spoelen om bezinksel, zand en roest te verwijderen
• Afstemming met de eisen van de veiligheidsregio

Een hydrant wordt zelden gebruikt, maar moet dan wel direct werken. Een vastzittende spindel, een vervuilde straatput of een verstopte leiding merkt u pas als het misgaat.

Houd als eigenaar of beheerder bij wanneer de laatste inspectie, meting en spoelbeurt zijn uitgevoerd; een verzekeraar of de brandweer kan om de rapporten vragen.

• Periodieke inspectie van spindel, straatput en bovengrondse onderdelen
• Periodieke capaciteitsmeting en debiet- en drukproef
• Spoelen na werkzaamheden aan de leiding of bij vervuiling
• Na elke controle: rapport met meetwaarden en bevindingen

Een hydrant die niet werkt of te weinig water levert, kost de brandweer kostbare minuten. Voor de eigenaar kan achterstallig onderhoud ook gevolgen hebben voor de verzekeringsdekking: zonder aantoonbare controle kan een verzekeraar vragen stellen bij een schadeclaim.

Veelvoorkomende gebreken zijn vastzittende of aangetaste spindels, volgelopen of vervuilde straatputten, beschadigde deksels en koppelingen, vervuilde leidingen en een te laag debiet of te lage druk.

• Vertraagde of onvoldoende bluswatervoorziening bij brand
• Mogelijke discussie met de verzekeraar over dekking
• Vorstschade door achtergebleven water in bovengrondse brandkranen
• Afkeur bij oplevering, verkoop of een controle door de brandweer